Vielha

Pendent es ans dera Segona Guèrra Mondiau (1939-1944) milèrs de judius trauessèren es Pirenèus hugent dera persecucion a qué èren sosmetudi ena Euròpa ocupada pes nazis. Un gran nombre des que poderen húger, originaris d’Alemanha, Àustria, Polònia, Olanda, Belgica o França trauessèren es pòrts de montanha deth Pirenèu de Lhèida en evasions epiques, desafiant era susvelhança as dus costat dera frontèra, era climatologia, es nheuèrs e era duresa deth recorrut.

Riu Negre. Camí del túnel de Vielha.  © Ribera. Servei d'Audiovisuals de l'IEI.

Riu Negre. Camí del túnel de Vielha.
© Ribera. Servei d’Audiovisuals de l’IEI.

Vielha. Vista general des de la pujada del túnel.  © Porras. Servei d'Audiovisuals de l'IEI.

Vielha. Vista general des de la pujada del túnel.
© Porras. Servei d’Audiovisuals de l’IEI.


Era Val d’Aran siguec ua des vies principaus d’entrada de refugiats tant a trauès deth punt doanèr de Pònt de Rei com mejançant es camins de montanha que provien des departaments francesi de Nauta-Garona e Arièja. Ena contrada es judius evadits aueren era ajuda e eth supòrt de hilats d’evasion e era solidaritat de fòrça vesins. Vielha ère eth lòc tà on se portaue as detenguts entà èster empresoadi ena preson deth partit judiciau, un petit establiment que non podie cap aubergar ara quantitat de refugiats qu’arribauen ena Val, especiaument ena tardor e er iuèrn de 1942. Per aquerò quauqu’uns sigueren lotjadi en establiments otelèrs com er otèl Internacional, Serrano o Turrull. Fòrça judius sigueren atengudi en espitau de Vielha de lesions causades per accidents ena montanha o per congelacions a causa deth hered e era nhèu. Quauqu’uns poderen trauessar era Peninsula Iberica e arribar sense èster detengudi en Portugal, encara qu’era major part sigueren capturadi e portadi tara preson de Vielha e despús amiadi tàs presons de Lhèida. Entà toti eri, eth Pirenèu de Lhèida siguec era penultima frontèra abans d’arténher era sua libertat.

Cèrca
June 2019
M T W T F S S
« Jan    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
Testimònis

Ara seguida trobaratz un recuelh de vidèus entà conéisher es declaracions personaus de persones anonimes que s'an convertit en vertadèrs testimònis d'aguesti hèts istorics

Més

Enlaci
~
Arkia + Info.
Xarxa de Juderies Espanyoles + Info.
~
Centro Sefarad - Israel + Info.