Montgarri

Pendent es ans dera Segona Guèrra Mondiau (1939-1944) milèrs de judius trauessèren es Pirenèus hugent dera persecucion a qué èren sosmetudi ena Euròpa ocupada pes nazis. Un gran nombre des que poderen húger, originaris d’Alemanha, Àustria, Polònia, Olanda, Belgica o França trauessèren es pòrts de montanha deth Pirenèu de Lhèida en evasions epiques, desafiant era susvelhança as dus costat dera frontèra, era climatologia, es nheuèrs e era duresa deth recorrut.

Font del Garona amb diversos excursionistes.  © M. Solé. Servei d'Audiovisuals de l'IEI.

Font del Garona amb diversos excursionistes.
© M. Solé. Servei d’Audiovisuals de l’IEI.

Santuari de Montgarri.  © M. Solé. Servei d'Audiovisuals de l'IEI.

Santuari de Montgarri.
© M. Solé. Servei d’Audiovisuals de l’IEI.


Era Val d’Aran siguec ua des vies principaus d’entrada de refugiats tant a trauès deth punt doanèr de Pònt de Rei com mejançant es camins de montanha que provien des departaments francesi de Nauta-Garona e Arièja. Maugrat eth sòn isolament a causa des nheuades der iuèrn, Montgarri siguec un endret a on arribèren nombroses expedicions de refugiats judius pes camins que procedien dera Arièja. Aquiu es judius evadits aueren era ajuda e eth supòrt de hilats d’evasion e era solidaritat de fòrça vesins. Er an 1943 sigueren detenguts enes immediacions deth pòrt dera Horqueta ath torn de cinc cents evadits, bona part d’eri judius. En 1944 arribèren en Montgarri diuèrsi grops de joeni sionistes qu’auien trauessat pes entorns deth Mont Valièr. Quauqu’uns poderen trauessar era Peninsula Iberica e arribar sense èster detengudi en Portugal, encara qu’era major part sigueren capturadi e portadi tara preson de Vielha e despús amiadi tàs presons de Lhèida. Entà toti eri, eth Pirenèu de Lhèida siguec era penultima frontèra abans d’arténher era sua libertat.

Cèrca
July 2019
M T W T F S S
« Jan    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  
Testimònis

Ara seguida trobaratz un recuelh de vidèus entà conéisher es declaracions personaus de persones anonimes que s'an convertit en vertadèrs testimònis d'aguesti hèts istorics

Més

Enlaci
~
Arkia + Info.
Xarxa de Juderies Espanyoles + Info.
~
Centro Sefarad - Israel + Info.